سیاست روز 3 ارديبهشت 1398 ساعت 23:04 http://siasatrooz.ir/vdcd9j0f9yt0zk6.2a2y.html -------------------------------------------------- عنوان : حضور الحشد الشعبی در ایران؛ خلاف قانون اساسی یا نشانه همدلی دو ملت -------------------------------------------------- متن : ورود نیروهای الحشد الشعبی به ایران، از سوی برخی با استقبال مواجه شد و برخی دیگر نیز به انتقاد از آن پرداختند و آن را خلاف منافع ملی و حتی خلاف برخی اصول قانون اساسی کشور قلمداد کردند. همه چیز از یک خبر و سپس چند عکس شروع شد. خبری که می گفت نیروهای الحشد الشعبی عراقی (نیروهای مقاومت مردمی عراق) برای امدادرسانی به مردم سیل زده مناطق جنوبی کشور (بویژه خوزستان) وارد ایران شدند و بعدا عکسی که ابومهدی المهندس جانشین فرمانده الحشد را در کنار سردار قاسم سلیمانی در حین بازدید از این مناطق و سپس -طبق آنچه در فضای مجازی گفته شد-در جلسه شورای تامین استان خوزستان نشان می داد؛ که البته این موضوع بعدا از سوی شریعتی استاندار خوزستان تکذیب شد و او گفت: این عکس مربوط به جلسه مدیریت بحران نبوده و برادران عراقی در هیچکدام از جلسات مدیریت بحران چه در استان چه شهرستان ها شرکت نکرده اند. بعدها فیلم های بیشتر منتشر شد که طبق آنها نیروهای الحشد الشعبی در حال امدادرسانی به سیل زدگان در خوزستان بودند و حتی ابومهدی المهندس نیز در پیامی تصویری اعلام کرد که اگرچه ما چند هفته ای است در عراق مشغول مقابله با خطرات سیل از موصل تا بصره هستیم، ولی وظیفه خود می دانستیم که بخشی از امکاناتمان را هم برای کمک به برادرانمان در استان خوزستان به ایران بیاوریم چراکه خود را مدیون زحمات برادران ایرانی بخصوص مدافعان حرم می دانیم. الحشد الشعبی در حال حاضر مستقیما زیر نظر و فرماندهی نخست وزیر به عنوان فرمانده کل قوای مسلح عراق است و برخلاف برخی شایعات هیچ کدام از نیروهایش هیچ حقوقی از جمهوری اسلامی ایران دریافت نمی کنند. اظهار نظرها در مخالفت و موافقت با این موضوع چندان خط کشی شده هم نبود و حتی افراد با خط فکرهای سیاسی متفاوت گاهی مواضعی شبیه به یکدیگر گرفتند. در این گزارش سعی شده بر اساس برخی اظهار نظرات منتشر شده از افراد در فضای مجازی و نیز سه گفتگو با سه شخصیت حقوقی به این مسئله پرداخته شده که حضور الحشد الشعبی در ایران با چه هدفی انجام شد و آیا این حضور -آن طور که برخی گفته اند- خلاف قانون و منافع کشور است یا نه؟ ازجمله افرادی که در این خصوص موضع انتقادی و منفی گرفت، بهرام پارسایی نماینده شیراز، عضو فراکسیون امید و عضو هیات رئیسه کمیسیون اصل ۹۰ مجلس بود که در توئیتی در صفحه شخصی خود اینطور نوشت: مرزهای کشور، حرمت دارد و عبور نیروی نظامی خارجی از آن، حتى براى امدادرسانی قابل قبول نیست. اگر با ماهیت نظامی در کشور مستقر شوند نقض اصل۱۴۶ قانون اساسی است و اگر بخواهند در قالب همکاری دو کشور عمل کنند، طبق اصل۱۲۵ قانون اساسی، باید توافقنامه آن بعد از تصویب مجلس، با امضاى رئیس جمهور اجرا گردد. نماینده منتقد دیگر عبدالکریم حسین زاده نماینده نقده و اشنویه، نایب رییس فراکسیون امید و رئیس فراکسیون حقوق شهروندی مجلس بود که او نیز دقیقا با استناد به همان دو اصل ۱۲۵ و ۱۴۶ قانون اساسی در صفحه توئیتر خود نوشت: آیا ارتش و سپاه به اندازه کافی نیرو نداشت؟ آیا فراخوان مردمی دادیم و کسی نیامد که حشدالشعبی و فاطمیون وارد مناطق سیل زده شدند؟ گیرم که نیاز بود، چرا بدون اطلاع و مجوز دولت و مجلس؟ در هر صورت اصول ١٢۵ و ١۴۶ رعایت نشده و هم وحدت ملی و هم قانون اساسی با یک اقدام نادیده گرفته شدند. طبق اصل ۱۲۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران امضای عهدنامه ها، مقاوله نامه ها، موافقتنامه ها و قراردادهای دولت ایران با سایر دولت ها و همچنین امضای پیمان های مربوط به اتحادیه های بین المللی پس از تصویب مجلس شورای اسلامی با رئیس جمهور یا نماینده قانونی او است. و طبق اصل ۱۴۶، استقرار هر گونه پایگاه نظامی خارجی در کشور هر چند به عنوان استفاده ‏های صلح ‏آمیز باشد ممنوع است. برای بررسی بیشتر این شبهات با سه تن از چهره های حقوقی آقایان الهیار ملکشاهی رئیس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس، حجت الاسلام حسن نوروزی سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس و نعمت احمدی حقوقدان و استاد دانشگاه گفتگو کردیم. ملکشاهی: حضور الحشد الشعبی هیچ ایراد حقوقی ندارد الهیار ملکشاهی نماینده کوهدشت و رئیس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس با رد زیر پاگذاشته شدن اصول ۱۲۵ و ۱۴۶ قانون اساسی در این مورد، این دو اصل را ناظر بر امور نظامی و مستشاری خواند و گفت: الحشد الشعبی یک نیرویی مانند سپاه و یا بسیج ماست که با فتوای آیت الله سیستانی برای مقابله با داعش در عراق تشکیل شد و بعد از آن به صورت یک نهاد رسمی نظامی و حتی اجرایی زیرنظر نخست وزیر -که در عراق به عنوان فرمانده کل قوا محسوب می شود- درآمد و در انتخابات سال قبل نیز شرکت کردند و کرسی های مناسبی هم در مجلس هم دولت به دست آوردند و از طرف دیگر، الحشد الشعبی پایگاه مردمی ویژه ای هم در ملت عراق دارد. ملکشاهی افزود: بین مردم ایران و عراق یک رابطه عاطفی و دینی وجود دارد که نمونه آن را می توان در موضوع راهپیمایی بزرگ اربعین دید که جمعیت میلیونی از ایران با عشق و علاقه وارد عراق می شود و از آن طرف، مردم و حتی دولت عراق نیز با میل و رغبت از آنها پذیرایی می کنند. وی با یادآوری کمک ملت ایران به عراق برای مقابله با تهدید داعش، خاطرنشان کرد: مردم کشور عراق به خصوص مردم مناطقی مثل بصره به لحاظ عاطفی، یک رابطه عمیق با ایران دارند. وی اضافه کرد: آنچه نیروهای الحشد الشعبی برای امداد رسانی با خود آوردند، ماشین آلاتی مثل بولدوزر، لودر و ... بود که ارتش و سپاه نیز با همین داشته هایشان یعنی تمامی امکانات مهندسی، فنی و ماشین آلات اقدام به کمک رسانی کردند. نماینده مردم کوهدشت گفت: این حضور یک ضربه مهلک به دشمنان نظام به خصوص آمریکایی هاست که تمام سعی شان را برای ایجاد فشار و در تنگنا قرار دادن به کار گرفتند اما دیدند چطور این رابطه عاطفی عمیق بین دو ملت به وجود آمده است و افرادی هم که از این موضوع انتقاد می کنند هم نوا با آمریکا هستند هرچند ممکن است برخی هم ناآگاهانه با این موج منفی همراهی کنند. احمدی: حضور الحشد الشعبی بی مهری نسبت به مردم ایران بود با نعمت احمدی (حقوقدان و استاد دانشگاه) که ازجمله مخالفین حضور الحشد الشعبی در ایران است، گفتگو را با این سوال آغاز کردیم که آیا از نظر شما به عنوان یک حقوقدان، حضور الحشد الشعبی برای امداد رسانی به مردم سیل زده ایران، خلاف دو اصل ۱۲۵ و ۱۴۶ قانون اساسی است؟ تو چنین پاسخ داد؛ این حضور با این دو اصل قانون اساسی مغایرت دارد و ما باید بین کمک های مردمی و حضور فیزیکی تفاوت قائل شویم. البته در حضور فیزیکی هم دو صورت می توان متصور بود، یکی در قالب امدادرسانی ذیل صلیب سرخ یا هلال احمر و دوم ورود در مواردی غیر از این صورت. وی گفت:من یک سؤال واضح دارم و آن اینکه این دعوت توسط چه کسی صورت گرفته است؟ وقتی ما بسیج ۴۰ میلیونی داریم، آیا آمدن هزار نفر از یک کشور دیگر در قالب گروهی که سابقه نظامی هم دارد درست است؟ در حالی که هیچ مجوزی هم از رئیس جمهور گرفته نشده، اینها کجا مستقر می شوند؟ هر جا که باشد، آنجا پایگاه نظامی محسوب می شود. از نعمت احمدی پرسیدیم؛ ما در مقطعی مثل زلزله بم هم کمک های خارجی داشتیم و ارتش آمریکا با هواپیمای نظامی و نیروهای رسمی نظامی با لباس نظامی وارد کشور شدند و کمک رسانی کردند، چرا حالا در مورد الحشد الشعبی اینقدر جنجال می شود؟ آیا همان موقع هم این ساز و کاری که شما فرمودید، نیاز بود و طی شد؟ احمدی پاسخ داد؛ در خصوص بم همانطور که گفتم باید بین حضور فیزیکی و کمک رسانی تجهیزاتی تفاوت قائل شد، در آنجا هم باید ببینیم آیا این حضور آمریکایی ها با اجازه بوده یا نه. البته شاید در آن مقطع شرایطی بوده که آنها دعوت نشدند ولی پذیرفته شدند، ممکن است ما مثلا از آلمان درخواست کمک نکنیم، اما کمک آنها را بپذیریم. از طرف دیگر، مردم ما به لحاظ روانی از کشور عراق و این پرچم خاطره خوشی ندارند. نوروزی: اصول ۱۲۵ و ۱۴۶ در این مورد وجاهتی ندارد حجت الاسلام حسن نوروزی نماینده رباط کریم و بهارستان و سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس نیز در همین باره اظهار داشت: وقتی یک کشور با یک بحران مثل سیل یا زلزله روبه رو می شود، طبیعتا کشورهای دوست و متحد به کمک می آیند، آیا مثلا اگر کشوری مثل آلمان یا ترکیه یا چین بخواهد کمک کند باید از مجلس اجازه بگیرد؟ نوروزی خاطرنشان کرد: نیروی الحشد الشعبی یک نیروی نظامی نیست و در واقع یک نیرویی مانند بسیج است که با فتوای مرجعیت عراق یعنی آیت الله سیستانی برای حفاظت از مرزها و نظام این کشور در برابر تروریسم تکفیری داعش تشکیل شد و الان هم سر کار خودشان هستند. وی با بیان اینکه نه برای اعزام نیرو و نه برای ارسال تجهیزات نیازی به اجازه مجلس نیست، به دو اصل ۱۲۵ و ۱۴۶ قانون اساسی اشاره کرد و اظهار داشت: آن دو اصلی که برخی آقایان به آن اشاره می کنند برای مواقعی است که پای نیروهای نظامی و مستشاری در میان باشد. حتی در وقتی که هواپیماهای روس ها هم برای مقابله با داعش از کشور ما عبور کردند، برخی دوستان همین موضوعات را مطرح کردند که در آن زمان هم این حرفها اعتبار قانونی نداشت. همانطور که در ابتدای این گزارش نیز گفته شد، در میان موافقان حضور الحشد الشعبی در ایران برای امدادرسانی به سیل زدگان، چهره های سیاسی از طیف های مختلف دیده می شود برای نمونه، محمدرضا جلائی پور فعال اصلاح طلب در کانال تلگرامی خود نوشت: تنها لودری که در منطقه ی گلدشت اهواز داشت برای ساختن سیل بند به ایرانیان عرب این محله ی محروم کمک می کرد مال حشدِ شعبی (بسیج مردمی عراق) بود و اهالی محل هم به وضوح از کمک نیروهای مردمی همسایه ی عراقی شان راضی بودند. کاری به مطلوبیت و نحوه ی حضور حشد شعبی برای کمک به سیل زدگان خوزستان ندارم، اما بامزه است که کسانی با ژست ملی گرایانه و استقلال گرایانه بیشترین حمله را به حضور و کمک آن ها به هم وطنان سیل زده شان می کنند که خودشان وابسته به پول بن سلمان و نتانیاهو و ترامپ اند، در صف اول عکس یادگاری با ایران ستیزان و حمایت از مداخله ی آمریکا و انواع تحریم علیه ایران و حضور نظامی آمریکا در منطقه اند و در خفا هم دلشان برای حمله ی نظامی آمریکا به ایران لک زده. انگار فقط حضور چشم آبی ها در ایران اشکال ندارد. عطاءالله مهاجرانی وزیر دولت اصلاحات نیز از دیگر کسانی بود که در این باره به اظهار نظر پرداخت و گفت: پس از اشغال عراق توسط آمریکا، گزارش بسیار مهمى تحت نظارت هامیلتون و بیکر، منتشر شد. گزارش در باره عراق و نیز نفوذ فرهنگى و ملى و مردمى ایران در عراق و رابطه دو کشور است! نوشته اند:عراق را نمى شناسند. کسانى که علیه حضور حشدالشعبى در خوزستان مضمون کوک مى کنند نیز در همان جهالت اند. استاندار خوزستان: ورود الحشد الشعبی با اعلام قبلی بود غلامرضا شریعتی استاندار خوزستان نیز در این باره، از حضور نیروهای الحشد الشعبی بخاطر کمک در حادثه سیل تقدیر و تشکر کرد و گفت: از آنجا که آب در خوزستان به صورت بطئی خارج می شود و زمین مسطح است، شهرهای زیادی درگیر سیل هستند. از این رو ما نیاز به ماشین آلات داشته و این موضوع را نیز از قبل اعلام کردیم. از همین رو، برادران عراقی ما یکسری ماشین آلات نظیر بیل مکانیکی، کمپرسی و آمبولانس آوردند. آنها حتی بیمارستان صحرایی نیز آورده بودند که به آنها گفتم به بیمارستان صحرایی نیاز نداریم، همچنین گفتم که به این تعداد آمبولانس احتیاج نداریم و لذا تعدادی از آنها را برگرداندند. به گفته استاندار خوزستان، به الحشد الشعبی گفته شده بود که نیاز به ۳۰ دستگاه بیل مکانیکی است و آنها هم ۲۰ دستگاه آوردند و قرار شد ۱۰ دستگاه دیگر نیز بیاورند. فارس