سیاست روز 15 دی 1399 ساعت 23:30 http://siasatrooz.ir/vdcezp8zzjh8zfi.b9bj.html -------------------------------------------------- سیاست روز اما و اگرهای تک نرخی کردن ارز را بررسی می‌کند؛ عنوان : مجلس چشم انتظار هنر دولت برای تثبیت نرخ ارز -------------------------------------------------- متن : بر اساس آنچه در خبرها آمده کمیسیون تلفیق قصد تک نرخی کردن ارز و افزایش یارانه دهک دهم درآمدی تا ۵۰۰ هزار تومان را دارد. موضوعی که اما و اگرهای خاص خودش را دارد و باید دید آیا چنین موضوعی امکان پذیر است. درواقع این روزها در خصوص آنکه آیا کمیسیون تلفیق می تواند در راستای اصلاح ساختار بودجه که جزو مطالبات مهم رهبری است، حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی را به سرانجام برساند یا خیر، حرف و حدیث های بسیاری مطرح است. عضو هیات رئیسه مجلس در همین خصوص با بیان اینکه نرخ تسعیر ارز هنوز در مجلس نهایی نشده است، می گوید: پیشنهاد مسئولان بانک مرکزی در جلسات خصوصی بالاتر از نظر مجلس است و عده ای به دلیل منافع شخصی با تک نرخی شدن قیمت ارز مخالفت می کنند . علیرضا سلیمی در واکنش به اظهارات رئیس بانک مرکزی درباره مصوبه کمیسیون تلفیق بودجه سال ۱۴۰۰ درخصوص تعیین نرخ تسعیر ارز و ادعای تعیین این نرخ بدون مبنای محاسباتی و خلاف مصلحت کشور، می گوید: نرخ تسعیر ارز هنوز در مجلس نهایی نشده است، از سوی دیگر دولت و مسئولان بانک مرکزی در جلسات کارشناسی به شکلی دیگر اظهارنظر می کنند به نوعی که اظهارات آنها در جلسات کارشناسی و آنچه در رسانه ها مطرح می کنند، متفاوت است. رئیس کل بانک مرکزی در واکنش به مصوبه کمیسیون تلفیق درخصوص تعیین نرخ تسعیر ارز با بیان اینکه رسمیت دادن به نرخ تسعیر ۱۷۵۰۰ تومان را به صلاح اقتصاد نمیدانم، گفته است: مبنای محاسباتی آن مشخص نیست. عده ای به دلیل منافع شخصی مخالفت می کنند سلیمی، عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی معتقد است مسئولان بانک مرکزی حتی در برخی جلسات برای نرخ تسعیر ارز ، عدد بالاتری از آنچه در کمیسیون تلفیق بودجه مطرح شده، عنوان کردند. این در حالی است که مجلس برای تعیین نرخ تسعیر ارز کار کارشناسی انجام داده و همچنان هم این موضوع را پیگیری می کند. سلیمی می گوید: جای این مباحث در مجلس و کمیسیون تلفیق است کما اینکه هنوز نهایی نشده و در صحن مجلس مجدد این موضوعات طرح و بررسی خواهد شد. نماینده مردم محلات و دلیجان در مجلس شورای اسلامی یادآور شد: از سوی دیگر با توجه به اینکه نرخ آزاد ارز حدود ۲۵ هزار تومان است، قیمت ها بر مبنای این نرخ تطبیق داده می شود و دولت از مابه التفاوت قیمت ارز درآمد غیرواقعی کسب می کند. لذا دولت به جای طرح چنین اظهاراتی باید پاسخ دهد، در سالی که قیمت ارز در بودجه حدود ۵ هزار تومان دیده شده بود ولی قیمت ارز تا ۲۵ هزار تومان افزایش یافت، این مابه التفاوت کجا هزینه شده است؟ متاسفانه دولت عادت به استفاده از این مابه التفاوت قیمت ارز کرده است. عضو هیات رئیسه مجلس یازدهم در ادامه اظهار کرد: با وجود تعیین نرخ ارز ۴هزار ۲۰۰ تومانی، قیمت تخم مرغ، گوشت و مرغ افزایش پیدا کرد و این مابه التفاوت در اختیار عده ای خاص قرار گرفت، منافع این مسئله هم برای عده ای خاص است اما مجلس به دنبال این است که اگر درآمدی در این زمینه حاصل شود، به مردم برسد و در اختیار عموم مردم قرار گیرد. نه آنکه عده ای خاص منافع را به جیب بزنند و عموم مردم محروم بمانند. سلیمی با بیان اینکه دولت ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی برای کنجاله و سویا اختصاص داد اما این کالاها با قیمت ارز ۳۰ هزار تومانی در بازار عرضه شد، گفت: این وضعیت نشان می دهد عده ای به دلیل منافع شخصی، با تک نرخی شدن قیمت ارز مخالفت می کنند. عبدالناصر همتی، رییس کل بانک مرکزی در گفت و گو با خبرگزاری ها درباره تصمیم کمیسیون تلفیق برای افزایش نرخ محاسباتی ارز در بودجه ۱۴۰۰ به ۱۷۵۰۰ تومان گفته است: موضوع نرخ ارز در بودجه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. برای همین دربحث های مربوط به لایحه بودجه در جلسات دولت در خصوص نرخ تسعیر درآمدهای ارزی دولت (ناشی از صادرات نفت ومیعانات گازی ) با حساسیت خاصی تصمیم گیری شد. همتی معتقد است: تعیین نرخ ۱۷۵۰۰ تومان به ازای هر دلار و رسمیت دادن به این نرخ تسعیر ارز در بودجه را با توجه به توفیقات اخیر در صدور نفت و فرآورده های نفتی و خنثی کردن تحریم های جاری از یک طرف و نیز روند تحولات و احتمال کاهش تحریم ها در سال آتی از طرف دیگر، به صلاح اقتصاد کشور نمی دانم. رئیس کل بانک مرکزی می گوید: نکته ای که باید توجه شود موضوع تأثیر آن بر رشد پایه پولی است. ممکن است در ظاهر این اقدام با کم کردن از میزان صادرات نفت موجب تراز دخل وخرج بودجه بشود ولی براساس تجربه کشور و رابطه مالی دولت و بانک مرکزی ، تاثیر آن در نقدینگی را نمی توان نادیده گرفت. همتی تصریح می کند: به جای بالا بردن نرخ تسعیر ارز دربودجه که مبنای محاسباتی آن نیز مشخص نشده است ، بهتر است تلاش مجموعه نظام به صدور نفت بیشتر که حق مردم ایران است متمرکز شود. دولت باید به سمت یکسان سازی ارزی حرکت کند سید شمس الدین حسینی عضو کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۰ مجلس با اشاره به مصوبه این کمیسیون درباره محاسبه ارز در بودجه سال آینده به صورت تک نرخی می گوید: دولت در هیج بخشی از لایحه بودجه سال آینده از ارز ۴۲۰۰ تومانی صحبتی به میان نیاورده و نگاهش در این لایحه کاملا اتخاذ سیاست چند نرخی ارزی است. عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با بیان اینکه در خصوص سیاست چند نرخی ارز مشکلات متعددی در کشور به وجود آمده است، اظهار می کند: بسیاری از دستگاه های تخصصی و کارشناسان دولتی نسبت به سیاست چند نرخی بودن ارز و به طور مشخص عدم دستیابی مردم از مزایای ارز ۴۲۰۰ تومانی و یارانه ای گلایه مند هستند. وی ادامه می دهد: به رغم اینکه طی سالیان گذشته صدها میلیارد تومان از منابع ملی و بیت المال به صورت ارز ترجیحی و یارانه ای برای تامین کالاهای اساسی تخصیص پیدا کرده ولی در عمل نه تنها این موضوع کمکی به کنترل قیمت ها و تولید نداشته حتی کالاهای ضروری هم با قیمت مناسب به دست مردم نرسیده است. نماینده مردم تنکابن، رامسر و عباس آباد در مجلس با تاکید براینکه بسیاری از کالاهای ضروری مردم با افزایش قیمت مواجه بوده است، بیان کرد: دولت با ادعای کنترل قیمت ها و پایین نگاه داشتن اقلام مورد نیاز مردم طی سال های گذشته از ارز ترجیحی استفاده کرده است اما براساس واقعیت های بازار و گزارش نهادهای تخصصی مانند دیوان محاسبات کشور این ارز عمدتا در اختیار افراد خاص قرار گرفته و در نتیجه منجر به تشکیل یک سری پرونده برای گروه ها شده و افرادی هم دستگیر شده اند. حسینی تاکید می کند: براین اساس اعضای کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۰ می گوید، دولت به لحاظ سیاست ارزی باید به سمت کاهش نرخ های ارزی در بازار و به طور مشخص یکسان سازی ارزی حرکت کند و با برچیدن رانت و فساد ارزی، منابع حاصله را به جای پرداخت به واسطه ها و دلالان به طور مستقیم در اختیار مردم قرار دهد. عضو کمیسیون تلفیق بودجه سال ۱۴۰۰ مجلس معتقد است: براساس مصوبه این کمیسیون به جای پرداخت ارز یارانه ای به دلالان و واسطه ها، دیگر این منابع به صورت یارانه و متناسب با دهک ها به حساب مردم واریز خواهد شد. عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس ضمن تاکید براینکه سیاست چند نرخی ارز در کشور آکنده از رانت و فساد است و باید ما به سمت سیاست تک نرخی حرکت کنیم، می گوید: ما هیچ نرخ ارزی را در کمیسیون تلفیق بودجه تصویب نکرده ایم بلکه این هنر دولت خواهد بود که تلاش کند بازار ارز را تنظیم کند. حسینی تصریح می کند: ما در کمیسیون تلفیق بودجه تنها نرخ محاسباتی که در بخش های مختلف لایحه بودجه دولت از ۴۲۰۰ تومان تا ۱۱ هزار و پانصد تومان و ۱۷ هزار و پانصد تومان و حتی در بخشی دیگر نرخ سامانه معاملات الکترونیکی و نیما را آورده بود، اصلاح کردیم و اکنون این هنر دولت است که بتواند نرخ ارز ۲۶ هزارتومانی را کاهش دهد، البته امیدواریم که آن را افزایش ندهد. نمایدگان حواسشان باشد فرشاد مومنی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی معتقد است نمایندگان با صداقت باید حواس شان باشد که به سیاست های سی سال اخیر که ابتدا نرخ ارز را بالا می بردند و سپس سیکل معیوب مافیاپرور منتهی به شدت یابی دور باطل رکود تورمی را به جریان می اندازند که منابع ارزی را به هدر می دهند، تن ندهند. این کارشناس اقتصادی می گوید: از دل آن تجربه سی سال گذشته رکود تورمی فلاکت زا برای مردم، ورشکستگی برای تولیدکنندگان و وابستگی ذلت آور و فزاینده به واردات برای کشور بازتولید می شود. بنابراین نمایندگان مجلس در مورد برخی استدلال های خطرناک و آدرس های عوضی در این راستا آگاه و بر حذر باشند. رییس موسسه دین و اقتصاد ادامه می دهد: خیلی مهم است که حواسمان باشد آدرس های غطلی مانند تک نرخی شدن ارز یا نقدینگی، هر کدام منطق ها و لوازمی دارد که در اثر تسخیرشدگی بخشی هایی از تصمیم گیران این خطر وجود دارد که روند حاکمیت زدایی در عرصه های دیگر مانند بازار سرمایه و بازار کار نیز طی شود. همچنین من از نمایندگان درخواست می کنم از مرکز پژوهش های مجلس بخواهند گزارش های مربوط روند تحولات بخش غیر رسمی را گزارش کنند، چراکه به موازات افزایش اندازه بخش غیررسمی، سیطره و اقتدار حکومت حق اعمال حاکمیت در اقتصاد و جامعه را به دست خود از دست می دهیم و می تواند در آینده فاجعه های غیرقابل جبران داشته باشد. کدام گروه از سیاست گذاران حتی اگر حداقلی از قدرت یادگیری از تجربیات گذشته برایشان فرض کنیم در شرایط آشوبناکی منطقه ای خودشان به دست خودش با سیاست های منتهی به گسترش بخش غیررسمی از اقتدار و حق حاکمیت خود، حاکمیت زدایی می کنند.