سیاست روز 1 تير 1399 ساعت 22:32 http://siasatrooz.ir/vdcjmxevhuqevvz.fsfu.html -------------------------------------------------- سیاست روز تبعات انحصار در اقتصاد را بررسی می کند؛ عنوان : حصر خودکفایی -------------------------------------------------- متن : بعد از گرانی های ناشی از حضور گسترده دلالان در بازارهای ارز ،خودرو و ملک و گوشت و پروتئین و مطرح شدن اخبار مربوط به آن ،این روزها بسیاری از فعالان و دست اندرکاران از معضلی به نام انحصار لب به شکوه گشوده اند که به نظر می رسد تبعات منفی آن در بخش های مختلف اقتصاد نمود داشته است. این روزها بعد از مطرح شدن بحث گرانی لبنیات که در سکوت مطلق خبری شکل گرفت فعالان این بازار از مساله ای پرده بر داشته اند که نمود در انحصاری دارد که بی شک زنگ هشداری برای اقتصاد کشور است. پشت پرده یک گرانی روز گذشته مدیرعامل اتحادیه تعاونی های تولید کنندگان فرآورده های لبنی با اعلام این مساله که تعداد محدودی انحصارگر در صنعت لبنیات همه امور را به دست گرفته اند از این مساله پرده برداشت که تعدادی انحصارگر که تعدادشان به تعداد انگشت دست نمی رسد، سرنوشت صنعت لبنیات را به دست خود گرفته اند. به گفته وی این افراد با نفوذ خود در همه کارها اول هستند به این ترتیب که مثلا ارز ۴۲۰۰ تومانی ابتدا به آنها داده می شود. در صادرات و واردات کار آنها در اولویت است و حتی برخی مصوبات به قلم آنها نوشته می شود و تصویب می شود. متاسفانه مسئولان هم همه بازدید های خود را از کارخانه آنها می گذارد و حتی یک بار هم به کارخانه های استانی سر نزدند که ببینند چه ظرفیت های زیادی وجود دارد. این فعال اقتصادی همچنین به موضوع انحصار این افراد در محصول شیرخشک اشاره کرده و می گوید:علی رغم کسب مجوزبرای صادرات ۱۰ هزار تن شیر خشک این تعداد معدود کارشکنی کرده و با نفوذ در این وزارتخانه اجازه صدور مجوز نهایی را نمی دهند و کارشکنی آنها دلیل خاصی دارد. به گفته وی این افراد رد نظر دارند تا ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات کره بگیرند و از این طریق هم سود ببرند. این فعال اقتصادی از تبعات این انحصار به ویژه در تولید و خودکفایی در محصول کره انتقاد کرده و معتقد است : فاصله ما با خودکفایی کره برخلاف آنچه که گفته می شود تنها ۱۰ هزار تن است و این خودکفایی کاملا شدنی است، اما در سال های گذشته و اکنون این وارد کنندگان به دلیل اینکه واردات و ارز ۴۲۰۰ تومانی برای آنها سود آور است مرتب بر طبل واردات زدند. این فعال بازار با گله مندی از انحصار می گوید: امروز از انحصار گله داریم، یعنی فساد تولید را بر زمین زده است. با وجود ظرفیت های صادراتی به جای اینکه صادر کنیم تا تولید تقویت شود به سر صادرات می زنند. به گفته این تولید کننده با بیان اینکه سالانه وارد کنندگان کره ۲۰ تا ۳۰ میلیون یورو برای واردات کره می گیرندمی گوید: در حالی که ظرفیت های تولید این محصول در کشور وجود دارد و با خودکفایی فاصله اندکی داریم. فروپاشی از جنس انحصار انحصار بزرگ ترین عامل ناکارایی هر اقتصادی است . این جمله ای است که اکثریت قریب به اتفاق اقتصاددانان و تحلیلگران علم اقتصاد به آن باور و اعتقاد دارند . به گفته این متخصصان وجود انحصارچه در شرایط تحریم باشیم و چه در شرایط تحریم غیر تحریم می تواند منجر به افزایش ناکارایی اقتصادی شود. این گروه از کارشناسان بروز چنین مساله ای را ناشی از پررنگ بودن نقش دولت دراقتصاد بر شمرده و می گویند: متاسفانه در کشور ما مفهوم انحصار به دلیل اینکه دولت نقش زیادی در اقتصاد کشور ما دارد و تصمیم گیری های مکرر انجام می دهد و هیچ مرزی برای تصمیمات اقتصادی خودش قائل نیست باعث می شود این اتفاق به نوعی نهادینه شود. کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی براین باورند که انحصار می تواند قدرت بازاری ایجاد کند که در نهایت به سود نامتعارف منتهی خواهد شد و می گویند: آنچه مسلم است با افزایش سود نامتعارف، تولیدکم شده و قیمت ها بیش از حد افزایش می یابند که حتی ممکن است التهابات اقتصادی را تشدید کند. این گروه از منتقدان با بیان اینکه در برخورد با تمام انواع انحصارات در کشور مشکلات عدیده ای را پدید خواهد آورد می افزایند: آنچه مسلم است در حال حاضر ضوابط معینی نیز برای جلوگیری از شکل گیری انحصارات مضر در اقتصاد وجود ندارد و حتی به عکس مجوزهای قانونی به افراد، گروه ها و نهادهایی اعطا شده است که اکثرا منشا رانت و انحصار هستند. این منتقدان معتقدند هر نوع از قالب های انحصاری چه انحصار عمومی چه دولتی یا خصوصی با توجه به شرایط اقتصادی کشور مضر است چراکه شکل گیری تمام این انحصارها متکی به مجوزهای قانونی است که از سوی حاکمیت اعطا شده و اعمال قانون می شود. این گروه از کارشناسان با اشاره به اینکه اگر انحصار خصوصی وجود دارد، این انحصار در تعامل با دولت و تحت حمایت حاکمیت است ومی تواند به فعالیت های انحصاری ادامه دهد می گویند:اگرچه انحصارات خصولتی یا شبه دولتی ها از جهاتی تفاوت های با یکدیگر متفاوت هستند اما نکته مهم و اساسی آن است که این شرکت ها در اعمال فعالیت های انحصاری آزادی عمل دارندو همواره با آیین نامه های مختلف قدرت انحصاری خود را افزایش می دهند که در حکم سمی در اقتصاد و بازارهای اقتصادی کشور عمل می کند