میزان آمادگی برای مدیریت بحران در کشور...
به اندازه کافی وجود دارد.
پیشرفت داشته اما با مطلوب فاصله دارد.
در حد صفر است و عقب گرد هم داشته است.
 
داخلی سیاست گزارش
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۷ اسفند ۱۳۹۸ ساعت ۲۱:۲۶
 
 
نگاهی به بهره برداری های سیاسی از انتشار ویروس کرونا در ايران
معاوضه سلامت با سیاست
معاوضه سلامت با سیاست
 

آن طور که پیش‌بینی می‌شد سرانجام ویروس کرونا وارد ایران شد. ویروسی که گرچه بیش از ۳۰ کشور جهان را درگیر خود کرده اما به نظر می‌رسد طی روزهای اخیر امیدواری‌ها برای مهار آن افزایش یافته است.
اما از این منظر که بگذاریم ورود ویروس کرونا عاملی برای بهره برداری های سیاسی در داخل و خارج کشور علیه ایران شد و عده ای مثل همیشه تلاش کردن تا از این واقعه غیر سیاسی فریب سیاسی بسازند . 

سیاسی کاری رسانه ای
از همان روزهای نخست شیوع این بیماری در چین و برخی کشورهای جهان ، شایعاتی از سوی رسانه‌های معاند و ضد انقلاب مبنی بر وجود این ویروس در ایران هم منتشر شد که برخی از افراد نیز این شایعات را بدون توجه از خطرها و پیامدهای روانی آن برای مردم، در شبکه های اجتماعی منتشر کردند ، بنابراین این تفکر در میان مردم جان گرفت که مسئولان در این زمینه پنهان کاری کرده و حتی اتهاماتی را نیز به مسئولان وارد کردند.
البته از رسانه‌های معاند و ضد انقلاب انتظاری جز دشمنی نیست چرا که آنان تلاش کردند با ایجاد جو رعب و وحشت و القای ناامنی در داخل کشور به نفع خود، جریان و فضا سازی کنند.
خط خبری این رسانه‌ها با تمرکز به موضوع کرونا شرایط ایران را به گونه‌ای نشان داده که انگار لحظه به لحظه بر آمار مبتلایان و جان باختگان اضافه. همچنین ، هنوز چند ساعتی از خبر رسمی ابتلای ۲شهروند ایرانی به کرونا نگذشته بود که این رسانه‌ها از کمبود ماسک در داروخانه‌ها خبر دادند. از سوی دیگر آنها به مردم هشدار دادند که اگر در راهپیمایی ۲۲ بهمن شرکت کنند یا اگر در انتخابات دوم اسفند حضور یابند احتمال سرایت ویروس کرونا وجود دارد تا آنها را از رفتن به راهپیمایی منصرف سازند.

بهره برداری ها
در این میان برخی با استفاده از این ویروس دست به تسویه حساب های سیاسی و معاوضه آن با سلامت مردم زدند. همچنین عده ای از سلبریتی ها نیز وارد میدان شده و اظهار نظرهای غیر علمی خود را در فضای مجازی منتشر کردند.
جالب آنجاست که مقامات امریکایی از جمله وزیر خارجه این کشور هم به خود اجازه دادند تا نسبت به انتشار آمار کرونا ابرازنگرانی کنند و این درحالی بود که بنا به گفته دریابان علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت، ملی کاخ سفید هنوز آمارهای دقیق مربوط به حمله موشکی ایران به عین‌الاسد، سرنگونی هواپیمای جاسوسی سیا در افغانستان، آمار قربانیان آنفلوانزا در آمریکا و ... را منتشر نکرده است.

نقش اول
باید در نظر داشت که شیوع اخبار وحشت، هراس عمومی، وجود اغتشاش خبری، اطلاعات نادرست و اخبار جعلی از شگردهای جریان رسانه ای دشمنان است. اگر اخبار مرتبط به انتشار این ویروس را مطالعه کنیم خواهیم دانست که کرونا محدود به ایران نبوده و وارد کشورهای دیگری چون فرانسه، ایتالیا، آمریکا و ... هم شده و از محدوده چین عبور کرده است.
در این میان باید در نظر داشت که عواملی چون فقدان مرجعیت خبر در کشور و بی‌اعتمادی رسانه‌ای مردم بیش از پیش در این مسئله خودنمایی کرد، اما در وهله اول باید گفت که نگاه نادرست مسئولان به توان و پتانسیل‌های رسانه‌ای یکی از مهمترین دلایل این امر به شمار می رود.
این نکته ای بود که اکبر نصراللهی، رئیس دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه نیز به آن اشاره کرد و در این باره به تسنیم گفت :‌«آقای رئیس جمهور یک مصاحبه‌ای انجام داد و اعلام کرد که از شنبه ادارات و دانشگاه‌ها و مدارس به حالت عادی فعالیت خود برگردند و این توطئه دشمنان است که می‌خواهند کشور را تعطیل کنند. نباید این ماجرا‌ها و تولید اخبار وحشت و تعطیلی ‌ها را بی‌ارتباط با مسائل پشت پرده بدانیم. اما سئوال این است که پیوست رسانه‌ای اظهارات اخیر کجاست؟ همین برخورد‌های صفر و صدی هم باعث بی‌اعتمادی مردم می‌شود. برای هر تصمیم کلان نیاز به پیوست‌های رسانه‌ای و بسترسازی عمومی وجود دارد. متأسفانه تصمیمات دستوری و کلان کشور بدون این پیش‌فرض ها اتفاق می‌افتد. مردم دسترسی‌های مختلفی به اطلاعات دارند و دیگر به یک مرجع رسانه‌ای مراجعه نمی‌کنند، وقتی اعتمادشان به رسانه‌ها آسیب دیده و به واسطه آسیبی که پیش از این از اطلاع‌رسانی نادرست و غلط دیده‌اند رسانه‌ها نمی‌توانند به راحتی با شیوع اخبار وحشت مقابله کنند. وقتی مردم توسط مسئولان نامحرم دانسته می‌شوند نباید انتظار اعتماد از مردم را هم داشته باشند.» وی در این باره افزود: «رئیس جمهور اعلام می‌کند که اخبار را تنها از صدا و سیما پیگیری کنید، اما هیچ اشاره‌ای به خبرگزاری‌ها یا منابع خبری مورد تأیید دیگر نکرد، در صورتی که برخی مردم اخبار را از فضای مجازی دنبال می‌کنند. چرا باید فضای مجازی را در انتشار اخبار کنار بگذاریم و این ظرفیت را در نظر نگیریم؟
همین ترس کاذبی که در جامعه ایجاد شده خود نشانه‌ای از قدرت رسانه و تأثیرگذاری آن بر افکار عمومی است. پس می‌توان از همین قدرت رسانه‌ها در حوزه‌های دیگر هم استفاده کرد و به صورت مثبت روی قدرت آنها حساب کرد. اما در این میان باید در نظر داشت که مدیریت بحران یک روند است و نمی‌شود با نگاه رویدادی مدیریت بحران کرد. آیا مسئولان در کشور باید منتظر بحران باشند تا برای آن تدبیری بیاندیشند؟ این درحالی است که اگرچه در کشور تشکیلات و نهادهای ساختاری برای مدیریت بحران در نظر گرفته شده اما به نظر می رسد که خود این نهادها هم با بحران مدیریتی مواجه‌اند. ازسوی دیگر لازم است در این شرایط مردم سخنان علمی، درست و قابل باور از مسئولان بشنوند تا بخشی از اعتماد از دست رفته آنها جبران شود. در این میان باید توجه داشت که آموزش مردم برای مقابله با بحران نیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. مردم باید بدانند در شرایط بحرانی چگونه رفتار کنند. این هم خود نوعی سواد است. اینکه در این شرایط شاهد طرد شدن بیماران از جامعه، گران فروشی و احتکار برخی از دلالان و برخورد‌های نادرست در برخی شهرها یا هجوم مردم به نقطه‌ای از کشور برای تفریح در تعطیلات ناگهانی هستیم نشان می دهد که مردم نیازمند آموزش و برخوردهای فرهنگی هستند .
در نهایت باید توجه داشت که به هنگام وقوع بحران ها رسانه‌های خارجی امید مردم را هدف گرفته‌ و از این اخبار در راستای گرفتن همراهی مردم با مسئولان بهره می برند. از این رو دولتمردان باید فضای همدلی کامل برای مبارزه با کرونا را ایجاد کرده و از نگاه سیاسی و صفر و صدی به موضوع کرونا پرهیز کنند. 

نویسنده: کتایون مافی

کد مطلب: 112995
 
Share/Save/Bookmark