بر اساس اصل 176 قانون اساسی شورای عالی امنیت ملی وظایف و مسئولیت های بسیار حساس و اساسی  را بر عهده دارد. تصمیمات این شورا به سبب اینکه از تائید و پشتوانه ولی فقیه برخوردار می باشند و تصمیمات آن ورای تصمیمات سایر قوا و ارگان های نظامی و انتظامی و امنیتی می باشند و تصمیمات با تائید سران سه قوه و رئیس ستادکل نیروهای مسلح اتخاذ می گردند لذ شورای عالی امنیت ملی دارای جایگاه ویژه جهت تصمیم گیر در موضوعات اساسی می باشد.
وظایف شورای عالی امنیت ملی بر اساس اصل 176 قانون اساسی:
  تأمین منافع ملی
  پاسداری از انقلاب اسلامی
  تامین تمامیت ارضی
  تامین حاکمیت ملی
اولین وظیفه این شورا تامین منافع ملی می باشد.  تصمیمات کلان در خصوص اینکه منافع ملی در موضوعات اقتصادی چیست در موضوع سیاست خارجی منافع ملی در چه نوع سیاستگذاری و استراتژی نهفته است اینکه در سیاست های داخلی چه اصول و خط مشی می بایست چراغ راه باشد و در موضوعات امنیت ملی و چارچوب های کاری نیروهای نظامی و انتظامی چه اصول و چارچوبهایی اعمال شود، اینکه رابطه دستگاه های امنیتی با سه قوه چگونه تنظیم شود و بسیاری از مباحث مهم و اساسی در حوزه منافع ملی و حفظ و تقویت نظام و بسط و تعمیق حاکمیت ملی و تامین لوازم نظامی و اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی و ... مرتبط با تمامیت ارضی از وظایف بسیار مهم شورای عالی امنیت ملی کشور می باشند
هر چه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی قوی تر و دارای پشتوانه های قدرتمند تر علمی و تجربی باشد نقش و تاثیرگذاری این شورا بیشتر و عمیق تر خواهد شد.  این شورای می بایست از پشتوانه اندشکده های قوی برخوردار باشد. کمیته های فرعی شورا می بایست دربرگیرنده دانش ترین، با تجربه ترین، مجرب ترین، خوش فکر ترین و خلاق ترین نخبگان سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی و نظامی و امنیتی  از هر فکر و جناح ملتزم به قانون اساسی و متعهد به نظام و کشور باشند. هر چه کمیته های فرعی و اتاق فکرهای شورای عالی قوی تر باشند کارآمدی و گره گشایی شورا بیشتر و عمیق تر خواهد بود. 
شورای عالی امنیت ملی می تواند برای همه موضوعات مهم و اساسی کشور از جمله موارد زیر طرح های راهگشایی ارائه نماید:
-   اصول و چارچوب مذاکرات هسته ای در چارچوب منافع ملی
-   چارچوب و چگونگی تقویت توان دفاعی و پدافندی کشور
-   شناسایی بحران های مرتبط با امنیت ملی و ارائه راهکارهای اجرایی راهگشا برای هر کدام از آنها
-   تعیین اصول و محدودیت های فعالیت های اقتصادی یا سیاسی نیروهای نظامی 
-   تعیین چارچوبهای مرتبط با بررسی استعلام های مرتبط با صلاحیت برای جایگاه های سیاسی و اقتصادی
تقویت شورای عالی امنیت ملی به مفهوم تقویت نظام جمهوری اسلامی، تقویت ایران، استحکام تمامیت ارضی کشور و توسعه پایدار کشور و تامین منافع ملی در همه شمول آن است.
در آمریکا، روسیه و بریتانیا ساختارهای حدودا مشابهی وجود دارد و تقویت چنین ساختار مهم و حساسی ضرورت غیر قابل تردید است.
تقویت این ساختار و تحقق جامع و کامل وظایف مهم آن از طریق تقویت بنیه علمی و اجرایی آن و تفویض اختیارات در چارچوب قانون تحقق می یابد. کمیته های شورای می بایست کاملا حرفه ای و ملی باشند. افراد تندرو یا افرادی که با قانون اساسی و اصل نظام مشکل دارند نمی توانند در این ساختار نقش افرین باشند.اندیشکده ها می توانند به بازوان علمی توانمند شورای عالی تبدیل شوند و با ارائه تحلیل ها و طرح ها عمیق و قابل اجرا به تقویت شورای کمک نمایند.
تصمیمات شورای عالی امنیت ملی برآیند تصمیمات کل ساختار نظام حاکم بر کشور است. چکیده دیدگاه های مجلس، قوه قضائیه و قوای نظامی و انتظامی و دستگاه سیاست خارجی(وزارت خارجه)، سیاست داخله(وزارت کشور)، امنیت(وزارت اطلاعات) و بودجه در این شورا تلفیق می شوند و رئیس جمهور به عنوان رئیس شورا مجری اصلی مصوبات شورا می باشد.
نظر به نقش و اهمیت و جایگاه بی نظیر شورای عالی امنیت ملی در مدیریت بحران ها و تصمیم گیری های اساسی، لازم است نخبگان سیاسی، اقتصادی، نظامی، امنیتی و اجتماعی، اندشکده ها و مراکز علمی طرح ها و نظرات خود را برای کمیته های فرعی شورا ارسال نمایند تا موضوعات ارسالی در کمیته های فرعی مورد بررسی همه جانبه قرار گیرند و نهایتا طرح ها و برنامه های جامع و قابل تحقق برای تصمیم گیری در شورای عالی ارسال گردند. ضرورت دارد روابط عمومی و دبیران کمیته های فرعی نقش بسیار فعال تری در تحقق اهداف شورا ایفا نمایند. همه باید با کمک های فکری و اطلاعاتی به تقویت هر چه بیشتر دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی کمک کنیم تا تصمیمات شورا از بالاترین درجه پختگی و بالاترین سطح علمی و اجرایی برخوردار باشند.
انشالله شورای عالی امنیت ملی با تصمیمات مدبرانه خود نقش تاریخی جهت مدیریت بحران ها و رساندن کشور به مسیر امنیت کامل و رشد و توسعه همه جانبه را به بهترین نحو ممکن ایفا خواهد نمود و رضایت و تحسین رهبری و ملت را محقق می نماید.
سیدحسین میرافضلی