در اقدامی ناگهانی مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، با هشدار نسبت به پیامدهای هرگونه درگیری میان واشنگتن و پکن، گفت جنگ میان دو کشور فاجعهبار خواهد بود. وی تأکید کرد وزارت خارجه آمریکا در حال انجام کار دشوار دیپلماسی برای جلوگیری از بروز هرگونه تقابل اقتصادی یا نظامی با چین است.
این سخنان از سوی روبیو در حالی مطرح میشود که چند نکته در قبال آن قابل توجه است. آمریکاییها در یک سال گذشته یعنی از جنگ 12 روزه تا به امروز ایران را تهدید اصلی معرفی کردهاند و حملات نظامی علیه آن داشتهاند. سخنان روبیو در حالی بازگشت به اصل اولیه تهدید بودن چین است که شکستهای زنجیرهای آمریکا از ایران در این رویکرد بی تاثیر نیست. به نظر میرسد سیاست آمریکا مبنی بر مهار چین با نابود سازی ایران با شکست مواجه شده و اکنون آمریکا اجبارا تقابل مستقیم با چین را در پیش گرفته است. این سناریو با رفتارهای کره جنوبی و ژاپن همخوانی دارد چنانکه این کشورها از یک سو در نشست اخیر ناتو در ترکیه بر توسعه روابط با ناتو تاکید کردهاند و از سوی دیگر هر کدام به دنبال افزایش هزینه کردهای نظامی هستند.
رویکرد به چنین تقابل نیابتی را در عملکردهای این روزهای چین می توان مشاهده کرد چنانکه ارتش چین اعلام کرد که از دیروز رزمایش مشترک دریایی و هوایی را در آبها و حریم هوایی اطراف منطقه مورد مناقشه اسکاربرو در دریای جنوبی چین برگزار کرده است.ارتش چین این رزمایش را پاسخی ضروری به اقدامات برخی کشورها دانست که به گفته این نهاد، صلح و ثبات منطقه را تضعیف میکنند.
در بعد دیگر این تقابلها مدیر برنامه آسیای شرقی در مؤسسه کوئینسی، هشدار داد که در صورت اعمال تحریمهای آمریکا علیه روسیه، چین احتمالاً صادرات خاک کمیاب به آمریکا را قطع کند. همچنین وزارت بازرگانی چین اعلام کرد که اقدام آمریکا در افزودن شرکتهای چینی به فهرست نهادهایی که واشنگتن مدعی استفاده آنها از «کار اجباری» است، هیچ مبنای واقعی ندارد و ثبات زنجیرههای تأمین جهانی را مختل میکند.
مجموع این رفتارها در کنار تاکیدات چین مبنی بر پایان یافتن جنگ افروزیهای آمریکا در غرب آسیا حکایت از آن دارد که پکن به دنبال مولفههای نوینی است که بر اساس آن مقابله با آمریکا و شرکای امنیت سوز آن در اولویت راهبرد امنیت ملی قرار میگیرد هر چند که چین همچنان از ورود آشکار به منازعات نظامی خودداری میکند.
این سخنان از سوی روبیو در حالی مطرح میشود که چند نکته در قبال آن قابل توجه است. آمریکاییها در یک سال گذشته یعنی از جنگ 12 روزه تا به امروز ایران را تهدید اصلی معرفی کردهاند و حملات نظامی علیه آن داشتهاند. سخنان روبیو در حالی بازگشت به اصل اولیه تهدید بودن چین است که شکستهای زنجیرهای آمریکا از ایران در این رویکرد بی تاثیر نیست. به نظر میرسد سیاست آمریکا مبنی بر مهار چین با نابود سازی ایران با شکست مواجه شده و اکنون آمریکا اجبارا تقابل مستقیم با چین را در پیش گرفته است. این سناریو با رفتارهای کره جنوبی و ژاپن همخوانی دارد چنانکه این کشورها از یک سو در نشست اخیر ناتو در ترکیه بر توسعه روابط با ناتو تاکید کردهاند و از سوی دیگر هر کدام به دنبال افزایش هزینه کردهای نظامی هستند.
رویکرد به چنین تقابل نیابتی را در عملکردهای این روزهای چین می توان مشاهده کرد چنانکه ارتش چین اعلام کرد که از دیروز رزمایش مشترک دریایی و هوایی را در آبها و حریم هوایی اطراف منطقه مورد مناقشه اسکاربرو در دریای جنوبی چین برگزار کرده است.ارتش چین این رزمایش را پاسخی ضروری به اقدامات برخی کشورها دانست که به گفته این نهاد، صلح و ثبات منطقه را تضعیف میکنند.
در بعد دیگر این تقابلها مدیر برنامه آسیای شرقی در مؤسسه کوئینسی، هشدار داد که در صورت اعمال تحریمهای آمریکا علیه روسیه، چین احتمالاً صادرات خاک کمیاب به آمریکا را قطع کند. همچنین وزارت بازرگانی چین اعلام کرد که اقدام آمریکا در افزودن شرکتهای چینی به فهرست نهادهایی که واشنگتن مدعی استفاده آنها از «کار اجباری» است، هیچ مبنای واقعی ندارد و ثبات زنجیرههای تأمین جهانی را مختل میکند.
مجموع این رفتارها در کنار تاکیدات چین مبنی بر پایان یافتن جنگ افروزیهای آمریکا در غرب آسیا حکایت از آن دارد که پکن به دنبال مولفههای نوینی است که بر اساس آن مقابله با آمریکا و شرکای امنیت سوز آن در اولویت راهبرد امنیت ملی قرار میگیرد هر چند که چین همچنان از ورود آشکار به منازعات نظامی خودداری میکند.
سیدمهدی لنکرانی
